Het Amsterdamse Netwerk Eenzaamheid

Blog

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Praesent consectetur commodo nunc. Curabitur euismod tortor nec ipsum aliquet, eget luctus libero bibendum. Aliquam erat volutpat. Ut a nibh vel tellus vestibulum laoreet eget id justo. Maecenas quis sapien hendrerit, elementum velit in, semper leo. Proin augue ante, vestibulum quis mattis sed, pellentesque eget eros. Donec ac dui ut ipsum tincidunt rutrum. Vivamus a enim quis ligula tristique iaculis. Fusce sem enim, accumsan porta bibendum eget, iaculis a metus.

Signaleren begint met 'een niet pluis gevoel'

Er is een gemis aan de kwaliteit of kwantiteit van de sociale contacten die iemand heeft en dat geeft verdriet.
— Marina Jonkers

Hoe signaleer je? Wie kan het? Welke vaardigheden zijn er voor nodig? Volgens Marina Jonkers begint het met een 'niet pluis gevoel'. Handel vanuit je intuïtie.

Marina is sociaal wetenschapper, praktijkgericht onderzoeker bij het Kenniscentrum Zorginnovatie IVG en doceert aan de Hogeschool Rotterdam. Ze heeft onderzoek gedaan naar interventies bij eenzaamheid en sociaal isolement en deelt haar bevindingen met de zaal. Marina omschrijft eenzaamheid als een subjectief begrip of een gevoel. Om die reden bestaan er ook geen concrete succesvolle interventies of oplossingen voor eenzaamheid omdat het altijd maatwerk is. 

Eenzaamheid CoP-18.jpg

Het bespreekbaar maken van eenzaamheid is een belangrijke eerste stap. 'Heb je veel contacten en ben je daar tevreden mee?' Om mensen te bereiken – zowel om te signaleren als het gesprek aan te gaan – is het belangrijk om ook een direct netwerk in te zetten, bijvoorbeeld de buurtbewoners. 

Wat doe je vervolgens met het signaal? Tako Engelfiet, programmamanager meldpunten Zorg- en woonoverlast, geeft aan dat er veel plekken zijn waar je een melding kunt doen. De professionals weten deze loketten of organisaties goed te vinden, maar buurtbewoners klaarblijkelijk niet.

Lessen en ervaringen van de professionals:

  • Signaleren is lastig, maar wel iets wat iedereen kan. In eerste instantie zijn buurtbewoners hiervoor de juiste groep, omdat zij eerder vertrouwen zullen wekken dan een professionele zorgverlener. Een training om de juiste vragen te stellen kan daarbij heel goed helpen, of hulpmiddelen als signaleringskaarten.
  • Een monteur vertelde dat hij door zijn werkgever opgeleid wordt om tijdens zijn werkzaamheden ook te kijken wat hij aan zorgbehoefte bij mensen tegenkomt. Ook bij PostNL zijn ze op zoek naar mogelijkheden om hun bezorgers tijdens hun ronde te laten signaleren.
  • Soms lijken mensen eenzaam, maar zijn ze dat niet. Hoe kun je beoordelen of iemand eenzaam is of sociaal geïsoleerd? 
  • Buurtbewoners spelen een hele belangrijke rol in het signaleren van hun vermoedens. Het gesprek is nodig om te kunnen vaststellen of er inderdaad sprake is van eenzaamheid. Hiervoor is een getrainde vrijwilliger of een professional nodig. Het is daarom belangrijk dat buurtbewoners weten waar ze met hun signaal naar toe kunnen.
  • Concrete succesvolle interventies of oplossingen voor eenzaamheid bestaan niet omdat het altijd maatwerk is.
Er zijn bijna geen effectieve interventies bekend die helpen bij eenzaamheid. Hoe eerder je het bespreekbaar kan maken hoe meer je eraan kan doen om te voorkomen dat iemand afglijdt
— Marina Jonkers

Kansen bij signaleren:

  • Weten waar je vermoedens kunt melden
  • Het trainen van vrijwilligers om te kunnen signaleren
  • Welzijn op recept via huisarts
  • Campagne om thema bekend te maken: ‘’top of mind maken’
  • Vrijwilligers en maatjes bij de problematiek betrekken
  • Dat iedereen kan signaleren (en er vervolgens voor zorgen dat zij hun signaal goed kwijt kunnen)
  • Niet te zwaar maken, uitjes organiseren (het geen eenzaamheid noemen, een positieve invalshoek zoeken)
  • Mensen die achter de voordeur komen opleiden om te kunnen signaleren
  • Vrijwilligers zichtbaar maken in de buurt (bakfiets met koffie/thee)
  • Actieve bewoners inzetten en ondersteunen
  • Activiteiten gericht op ontmoeting
  • Het herhalen van succesvolle acties