Het Amsterdamse Netwerk Eenzaamheid

Blog

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Praesent consectetur commodo nunc. Curabitur euismod tortor nec ipsum aliquet, eget luctus libero bibendum. Aliquam erat volutpat. Ut a nibh vel tellus vestibulum laoreet eget id justo. Maecenas quis sapien hendrerit, elementum velit in, semper leo. Proin augue ante, vestibulum quis mattis sed, pellentesque eget eros. Donec ac dui ut ipsum tincidunt rutrum. Vivamus a enim quis ligula tristique iaculis. Fusce sem enim, accumsan porta bibendum eget, iaculis a metus.

Eenzaamheid bestrijden op straatniveau

Hoe bestrijd je eenzaamheid in de grote stad? Dat was de belangrijkste vraag tijdens de themabijeenkomst Alleen in Rotterdam van donderdag 8 juni in Pakhuis de Zwijger. De havenstad was een tijdlang de eenzaamste stad van Nederland (49 procent matig tot ernstige eenzamen), maar inmiddels lijkt het beter te gaan. Uit nieuwe cijfers mag voorzichtig geconcludeerd worden dat Voor Mekaar – een in 2014 opgezet programma in Rotterdam, vruchten afwerpt. En daar kan Amsterdam van leren.

Johan Janssens is bestuurder bij ‘Opzoomer Mee‘, een burennetwerk in de straten van Opzoomeren waar mensen elkaar hulp geven.

Johan Janssens is bestuurder bij ‘Opzoomer Mee‘, een burennetwerk in de straten van Opzoomeren waar mensen elkaar hulp geven.

De hoge eenzaamheidscijfers van de GGD monitor 2012 en Bep van de Porcellisstraat, een vrouw die tien jaar dood achter haar voordeur heeft gelegen, vormden de aanleiding voor de Rotterdamse aanpak van eenzaamheid. De bestrijding van eenzaamheid kreeg hierdoor topprioriteit in de stad en daarmee de kans meerjarige oplossingen te bedenken.

We kozen ervoor te focussen op de doelgroep ouderen en de wijken waarin het sociaal isolement het hoogste is
— Marijke de Vries, programmamanager Eenzaamheid voor de gemeente Rotterdam

Na de 'risicogebieden' is de bottom-up aanpak inmiddels over de hele stad ingezet. De Rotterdamse aanpak stoelt op het versterken van aandacht voor elkaar, op straat- en wijkniveau en het signaleren van problemen, gevolgd door een goede en effectieve interventie, Welke lessen kunnen we hieruit trekken?

Lessen en ervaring uit Rotterdam

  • Communiceer het probleem naar het publiek. Zet een brede publiekscampagne in en creëer een Facebook- of LinkedIngroep om een community op te zetten. Herhaal de campagne en geef het publiek handelingsperspectief: laat zien wat je als burger zelf kunt doen.
  • Haak aan bij bestaande initiatieven. In Rotterdam werd dat gedaan met het al 20 jaar bestaande Opzoomer Mee, waar mensen met elkaar leuke dingen doen, maar zich ook met elkaar bekommeren om kwetsbare bewoners.
  • Geef ouderen informatie op papier; in Rotterdam krijgen AOW-gerechtigden een magazine met informatie en tips.
  • Breng vrijwilligersvraag en –aanbod bij elkaar (zoals Rotterdammers voor elkaar).
  • Ondersteun als gemeente bewonersinitiatieven en initiatieven op buurtniveau.
  • Huisbezoeken, door getrainde vrijwilligers, werken!
  • Gebruik bij een huisbezoek een gestructureerde vragenlijst en maak op basis van die ingevulde vragenlijst een follow-up.
  • Zet een digitale meldingspagina op en betrek alle in de wijk actieve dienst- en zorgverleners en buren.
  • Gratis openbaar vervoer voor ouderen is een belangrijk en doeltreffend middel bij de bestrijding van eenzaamheid.
  • Houd ouderen actief en betrek ze bij de samenleving, vanuit hun eigen kracht.

Kansen voor de stad

  • Zet succesvolle projecten niet aan de kant omdat ze niet ‘vernieuwend’ zijn.
  • Zet ook in op langdurige initiatieven.
  • Zorg voor goede relatie met professionele zorg, bijvoorbeeld wijkverpleegkundigen.
  • Betrekken van huisartsen is ingewikkeld, daar zijn nog stappen te maken.
  • Het vinden van vrijwilligers is niet altijd eenvoudig, maar als je burgers aanspreekt op hun verantwoordelijkheidsgevoel, blijken ze bereid iets te doen voor hun buurt.
  • Maak gebruik van ‘gangmakers’ in de buurt.
  • Houd je projecten op straat- en buurtniveau.

Belangrijkste vragen uit de zaal

Kan er gratis ov komen voor ouderen in Amsterdam?
In Amsterdam wordt gratis openbaar vervoer aangeboden aan ouderen met een laag inkomen. Meer informatie staat op de website van de gemeente Amsterdam.

Kan ik de vragenlijst die wordt gebruikt in de Rotterdamse aanpak inzien?
Rotterdam zet huisbezoeken aan ouderen in als interventie binnen hun aanpak in het verminderen van eenzaamheid. Er werd een vragenlijst gemaakt waarmee speciaal getrainde vrijwilligers de huisbezoeken afleggen. Het Rotterdamse team stelt de lijst hier ter beschikking.